TEMAT: Analizy funkcjonalne mięśni ściany brzusznej. Zasada działania tłoczni brzusznej. Działanie mięśni na miednicę, kąt inklinacji miednicy a wielkość lordozy lędźwiowej. Analizy funkcjonalne zespołów mięśniowych tułowia w różnych pozycjach ciała.
Mięśnie brzucha:
· Mięśnie brzucha tworzą przednią i tylną oraz boczne ściany jamy brzusznej
· W skład ściany przedniej wchodzą mięśnie proste
· Ściany boczne zbudowane są z krzyżujących się włókien mięśni skośnych brzucha zewnętrznych, skośnych brzucha wewnętrznych oraz mięśni poprzecznych brzucha i czworobocznych lędźwi
· Mięśnie brzucha znajdują się po stronie lewej i prawej oddzielone kresą białą ciągnącą się od wyrostka mieczykowatego do spojenia łonowego
· Po obu stronach biegnie mięsień skośny prawy i lewy
· Bocznie leżą mięśnie skośne zewnętrzne i wewnętrzne oraz mięsień poprzeczny brzucha
· Mięśnie czworoboczne lędźwi biegną równolegle do kręgosłupa
Mięsień prosty brzucha (m. rectus abdominis)
· Biegnie od zewnętrznej powierzchni chrząstek V-VII żebra do spojenia łonowego
· W położeniu poziomym ciała na grzbiecie – przy ustaleniu kończyn dolnych oraz miednicy – klatka piersiowa zostaje dźwignięta do góry, do położenia jakie zajmujemy siedząc. Przy ustaleniu (położeniu ustawieniu) klatki piersiowej występuje uniesienie miednicy wraz z kończynami dolnymi. W zwisie albo w podparciu na rękach mięsień prosty przy współudziale mięśni kończyn dolnych pozwala na uniesienie ich do poziomu lub wyżej
Mięsień skośny zewnętrzny brzucha (m. obliquus externus abdominis)
· Jest płaskim mięśniem biegnącym od zewnętrznych powierzchni V-XII żeber ku dołowi i przyśrodkowo. Przyczep końcowy znajduje się na grzebieniu biodrowym, więzadle pachwinowym i kresie białej
· Działając jednostronnie obraca tułów w kierunku przeciwnym, zgina i pochyla go ku bokowi
· Obustronny skurcz mięśni wzmaga tłocznię brzuszną
Mięsień skośny wewnętrzny brzucha (m. obliquus internus abdominis)
· Leży pod mięśniem zewnętrznym brzucha rozciąga się od kresy białej do grzebienia biodrowego i powięzi piersiowo – lędźwiowej
· Mięsień zgina, pochyla i obraca tułów ku swojej stronie
· Obustronny skurcz wzmaga tłocznię brzuszną
Mięsień poprzeczny brzucha (m. transversum abdominis)
· Leży najgłębiej, przyczepia się do powięzi piersiowo-grzbietowej i biegnie do kresy białej. Swymi poprzecznie biegnący włóknami zwęża brzuch i dolną część klatki piersiowej
· W związku z tym bierze udział w wytwarzaniu tłoczni brzusznej jak główny jej mięsień oraz współdziała w wydychaniu.
Czynności mięśni brzucha:
· Są mięśnia wydechowymi dzięki temu, że ich skurcz powoduje obniżenie żeber, a uciskając na trzewia unoszą przeponę do klatki piersiowej
· Powodują zwiększenie ciśnienia w jamie brzusznej
· Łącznie z przeponą i mięśniami tworzą tzw. tłocznię brzuszną
· Prawidłowe napięcie mięśni brzucha powoduje zachowanie prawidłowej postawy ciała
· Są mięśniami ruchowymi tułowia. Powodują zginanie tułowia, łącznie z mięśniami kręgosłupa obracają górną część tułowia w stosunku do części dolnej oraz pochylają tułów do tyłu
Mięśnie tłoczni brzusznej:
· Przy ustalonej miednicy i klatce piersiowej skurcz dna miednicy, mięśni brzucha i przepony wywołuje zwiększone ciśnienie w jamie brzusznej, tzw. tłocznia brzuszna. Działanie tłoczni jest skuteczniejsze przy zbliżeniu klatki piersiowej do miednicy. Tłocznia brzuszna wywiera ciśnienie na narządy jamy brzusznej. Wzmożone ciśnienie działa na narządy jamy brzusznej i miednicy ułatwiając wydalanie moczu, oddawanie kału i wydalanie płodu z ciężarnej macicy.
· Mięśnie główne: przepona, mięsień poprzeczny brzucha
· Mięśnie pomocnicze: mięsień skośny zewnętrzny, wewnętrzny, prosty, mięśnie krocza (tworzące przeponę miednicy)
Miednica:
· Kąt pochylenia miednicy oraz zakres ruchomości kręgosłupa ma wpływ na powstawanie wad postawy
· Przodopochylenie miednicy z zachowanie ruchomości kręgosłupa predysponuje do wykształcenia się hiperlordozy lędźwiowej
· Ten sam kąt pochylenia miednicy przy jednoczesny ograniczeniu ruchomości kręgosłupa może prowadzić do powstania wydłużonej i dużej kifozy piersiowej, która z kolei powoduje zmniejszenie obydwu lordoz, czego objawem są plecy kołyskowe
· Z kolei zmniejszone przodopochylenie miednicy przy jednoczesnym ograniczeniu ruchomości kręgosłupa może skutkować rozwinięciem hiperkifozy piersiowej
· Przy plecach płaskich które objawiają się zmniejszeniem zarówno kifozy piersiowej jak i lordozy lędźwiowej mamy do czynienia ze zmniejszonym przodopochyleniem miednicy i prawidłowo ruchomym kręgosłupem
Jak mięsnie powierzchowne stabilizują miednicę?
· Przy stabilizacji miednicy bierzemy pod uwagę całe taśmy powięziowo – mięśniowe, a nie poszczególne mięśnie.
Taśmy:
· Taśma podłużna tylna à rozpoczyna się mięsnie dwugłowym uda (szczególnie głowa długa) przyczepia się do guza kulszowego lub poprzez powięź więzadła krzyżowego (więzadło krzyżowo- guzowe łączy się z innymi więzadłami w górnej części miednicy: więzadło krzyżowo – biodrowe grzbietowe / brzuszne, więzadło międzykręgowe, więzadło krzyżowo – biodrowe długie / krótkie, więzadło biodrowo – lędźwiowe) przechodzą w mięsień prostownik grzbietu.
· Taśma ukośna tylna à przekracza linię środkową ciała. Mięsień pośladkowy wielki po jednej stornie – więzadłowa łącznotkankowa struktura na grzbiecie = powięź piersiowo – lędźwiowa, a po przeciwnej stronie ciała włókienka przerzucone łaczą się z mięsniem najszerszym.
· Taśma ukośna przednia à przywodziciel długi – powięź przednia brzucha (przechodzi ponad spojeniem łonowym) – mięśnie skośne brzucha zewnętrzne.
· Taśma podłużna przednia à mięsień prosty uda i mięsień prosty brzucha
· Najważniejsze są taśmy ukośne (przednie szczególnie)
· Stabilizacja tylna jest dla nas ważniejsza, ponieważ częściej funkcjonujemy w pozycjach zgięciowych, ale przód także jest bardzo istotny.
· TAŚMY UKOŚNE PRZEDNIE I TYLNE (nazywamy je „od tyłu”)
· Ukośna tylna lewa (TL)
· Ukośna przednia prawa (PP) à od prawej stopy do lewego barku
· Obie razem dają stabilizację pełną (napięcie w taśmach powinno być zrównoważone, a jeśli nie jest, to występuje kompresja kręgosłupa)
· Taśmy mają strukturę heliakalną, są trójwymiarowe ( jest to charakterystyczne dla DNA), a miednica pełni w tej strukturze rolę „mostka zasadowego” pomiędzy „spiralami” (włóknami mięśni)
· Na naszej planecie struktura DNA występuje tylko , jako lewostronnie skręcona
Mięsnie miednicy:
· M. wielodzielny – stabilizacja okolicy LS i miednicy
· M. prostownik grzbietu – silnie rotuje kręg L5 działając jednostronnie; obustronnie tyle zginacze
· M. biodrowo – żebrowy lędźwi – silnie rotuje odcinek L
· M. najdłuższy klatki piersiowej i mięsień biodrowo – żebrowy klatki piersiowej – pośrednio wpływa na odcinek L
· M. czworoboczny lędźwi – stabilizacja dynamiczna odcinka LS
· M. pośladkowy wielki – obustronny skurcz wysuwa miednicę ku przodowi a jednostronny w bok ( przy ustalonych kończynach dolnych)
· M. gruszkowaty – stabilizuje staw krzyżowo – biodrowy. Nadaktywność prowadzi do ograniczenia ruchomości i/ lub dolegliwości bólowych
· M. prosty brzucha
· M, piramidowy – napina powięź brzucha
· M. skośny zew
· M. skośny wew.
· M. poprzeczny brzucha
· M. dźwigacz odbytu
· M. lędźwiowy większy – wchodzi w skład biodrowo – lędźwiowego, przyczepy znajdują się poza miednicą
Utrzymanie prawidłowej postawy ciała:
· Duża rolę gra również ustawienie miednicy
· Zmiany w ustawieniu miednicy wpływają na ustawienie kręgosłupa
· Przodopochylenie miednicy powoduje zwiększenie nachylenia kości krzyżowej i pogłębienie lordozy lędźwiowej
· Jeżeli zmniejszone jest pochylenie miednicy dochodzi do zmniejszenia lordozy lędźwiowej
Mierzenie przodopochylenia:
· Mierząc kąt między linią poziomą, a płaszczyzną wchodu miednicy mniejszej (linia łącząca górny brzeg spojenia łonowego i przednia krawędź krążka międzykręgowego, pomiędzy trzonem L5 a kością krzyżową) – powinien wynosić 50-55 stopni u mężczyzn i 55-60 stopni u kobiet
· Mierzą kąt za pomocą specjalnego cyrkla (inkliniometr), biorąc pod uwagę płaszczyznę przechodzącą przez kolec biodrowy tylny górny i górny brzeg spojenia łonowego w stosunku do poziomu – kąt ten powinien wynosić około 31 stopni u mężczyzn i 28 stopni u kobiet (u dzieci jest mniejszy)
· Stopień przodopochylenia miednicy zależy przde wszystkim od ustawienia w stawach biodrowych , które stabilizowanejest przez układ więzadłowo- torebkowy i mięśniowy. Przykurcz3e w stawch biodrowych powodują zwiększenie pochylenia miednicy do przodu
Wyróżniamy taśmy:
· Taśma podłużna tylna à rozpoczyna się mięśniem dwugłowym uda (szczególnie głowa długa) przyczepia się do gzuka kulszowego lub poprzz powięź więzadła krzyżowego (więzadło krzyżowo – guzowe łączy się z innymi więzadłami w górnej cęsci miednicy: więzadło krzyżowo – biodrowe
Mięśnie powłoki brzusznej:
Wyr mieczykowaty i dolna część trzonu mostka, chrząstki V-VII żeber. Gałąź górna kości łonowej i spojenie łonowe.
Pow. Zewnętrzna żeber V-VII. Kresa białą i więzadło pachwinowe, warga zew talerza biodrowego
· M. skośny wew
Kresa pośrednia grzebienia talerza biodrowego i więzadło pachwinowe. Większość na kresie białej, także na żebrach X-Xii
Pow. Wew. Żeber. Wszystkie włókna zbiegają się na kresie białej. Tworzy tłocznię brzuszną.
· M. piramidowy
Gałąź górna kości łonowej, dolny odcinek kresy białej. Napina kresę białą
· M. dźwigacz jądra
· M. czworoboczny lędźwi przedni (warstwa przednia)
Wyrostki poprzeczne kręg ów L2-L5
Zespół mięśniowy wykonujący skłon tułowia w przód (zgięcie):
· M. skośny zew brzucha
· M. skośny wew brzucha
· M. biodrowo lędźwiowy (m. lędźwiowy większy, m. lędźwiowy mniejszy)
Zespół mięśniowy wykonujący skłon tułowia w tył (wyprost)
· M. najdłuższy klatki piersiowej
· M. biodrowo – żebrowy klatki piersiowej
· M. biodrowo – żebrowy lędźwi
· M. kolcowy klatki piersiowej
· M. półkolcowy klatki piersiowej
· M. wielodzielny część piersiowa i lędźwiowa
· Mm. skręcające klatki piersiowej długie i krótkie
· Mm. skręcające lędźwi
· M. czworob...
Tsuyka