Mechanika oddychania-Miesnie oddechowe-1.wymiar gorno dolny-odbywa się to dzieki skurczowi i obnizeniu się o ok.1cm2.wymiar przdnio-tylny-wzrost.kl.w gornej cz-skurcz m.miedzyzebrow.zew.i odsuniecie mostka od kregosl.3wymiar poprzecz-wzrost w dolnej cz.w wyniku skurczu m.miedzyzebrowych zew.V-Xzebra,m.wdechowe-pochyle sa-mostk.obojczyk.sutkowy,piersiowy mniejszy,zebaty brzuszny,dzwigacz lopatki,prostow.kregoslupa,m.rozszerzajace gorne drogi oddechowe,wydech-zmniejszenie 3 wymiarow kl,w war.spokojnego oddychania wydech ma harakter bierny-obj.kl.piers.wraca do wymiarow przed wdechem na skutek dzialania sil sprezystych kl.piers.i pluc uruchamianych poprzednio podczas wdechu,w poz.stojac dziala także sila ciezkosci ,zmniejszajac rozm.kl.piers(pociaganie ku dolowi zeber),wdech i wydech-oplucna plucna przylega do oplucnej sciennej i w czasie wdechu podaza za nia wypelniajac cala jame oplucnej w ktorej panuje ujemne cisn.(-0,3-0,8kPa)powoduje to rozciag tk.plucnej obnizenie się cisn.w pecherzykach plucnych drogach oddechowych i naplyw pow.do pluc w celu wyrownania roznicy cisnien ,na szczycie wdechu mm.wdechowe rozkurczaja się i kl.piers.zmniejsza swoja obj.i cisn.w pech.plucnych wzrasta powyzej cisn.atmosferycznego i pow.usuwanae na zew.drogi oddechowe-gorne(jama nosowo-gardlowa,krtan,tchawica)dolne(oskrzela,oskrzeiki)podczas przesuwania się pow.przez drogi oddechowe ulega ono nasyceniu para wodna do wartosci cisn.parcjalnego47mmHg ponadto ogrzewa się ono i oczyszcza z drobnych pylow i zawiesin-wydalane sa wraz ze sluzem ruchem migawkowym nablonka do hjamy gardlowej,az do strefy przejsciowej pow.w drogach oddech.nie podlega wymianie gazowej z krwia,dlatego obj.drog oddechowych to anatomiczna przestrzen nieuzyteczna,dzieki tej mprzestrzeni sklad gazowy pow. W pecherzykach plucnych nigdy nie jest rowne skladowi pow.atmosferycznego.przestrzen i obj.drog oddechowych zmieniaja się w sposób czynny dzieki zmianom nap.m.gladkich z których zbudowane sa ich sciany,przedzwojowe wl.nerwu blednego typuBkoncza się w zwojach przywspolczulnych polozonych w scianie tchawicy i oskrzeli,stad biegna krotkie cholinergiczne wl.pozazwojowe(wydzielaja acetylocholine-która powoduje skurcz m.drog oddechowych,pobudzenie na drodze odruchowej osrodkowych wl.nerwu blednego zaopatrujacych drogi odruchowe powoduje skurcz miesniowki zwezenie oskrzeli i zwiekszenie oporu drog odruchowych.cisn.w kl.piers.nizsze od atmosferyczn.decyduje o wys.cisn.tranmularnego w duzych nacz.krwionosn.i sercu –dzieki temu ujemnemu cisn.duze zyly prawy przedsionek oraz komory serca w rozkurczu poddane sa zwiekszonemu transmularnemu cisn. i ulegaja rozciagnieciu ,cisnienie w nich wtornie spada i w rezultacie zbliza się do ujemn.cisn.w srodpiersiu-wzrasta gradient cisn.w krazeniu zylnym i ulatwiony jest powrot zylnyneurony oddechowe-osrodek wdechu-pobudza n.ruchowe unrwiajace mm.wdechowe1)wdechowe-wytwarzaja serie potencjalow czynnosciowych synchronicznie z calym lub z cz.okresu wdechu2)wydechowe-wytw.srie potencjalow czynność.podczas calego lub czesci wydechu3)aktywne-na pograniczu wdechu i wydechu sa to kom.ktorychrytmiczna aktywnosc jakby zespala obydwie fazy,n.wdechowe-w rdzniu przedluzonym w 2grupach-grzbietowej-rozciagaja siee waskim pasmem pod jadrem pasma samotnego oraz brzuszno-bocznej-obejmuje jadro dwuznaczn n.blednego oraz polozenie ku tylowi od niego jadro tylno-dwuznaczne,neurony wydechow-w dlugim pasmie polozonym w brzuszno-bocznej cz.od od przedluzonego wokół jadra tylno-dwuznacznego gdzie przemieszane sa z gr.boczno-brzuszna n.wdechowych oraz bardziej ku tylowi w dlugiej zstepujacej kolumnie az do cz.szyjnej i rdzenia kregowego,regulacja nerw.oddychania-tk.plucna oraz dr.oddech.unerwiane sa przez liczne zakonczenia czuciowe n.blednego,wyrozniamy3rodzaje recept.wrazliwych na bodzce mech.i chem:1)mechanoreceptory pluc wrazliwe na rozciaganie2)r.podnablonkowe pobudzone przez silne bodzce drazniace 3)r.ookolokapilarne lub receptory typuJ.1-znajduja się wśród mm.gladkich drog oddech.i daja pocz.zmielinizowanym wl.nerwu blednego typu A o duzej predk.przewodzenia ,bodzcem dla nich jest wzrost obj.i rozciagania pluc podczas wdechu,receptory te sa wolno adaptujace i utrzymuja wysoka czestosc wyladowan nawet przy dluzszym rozciagnieciu.wynikiem pobudzenia mechanorecept.pluc jest zaham(skrocenie)i splycenie oddechu-obj.oddech.się zmniejsza-odruch heringa-bauera(przyspieszenie rytmu oddech.odbywa się to dzieki skracaniu okresu trwania wdechu podczas pobudzenia receptorow przy rozciaganiu pluc oraz dzieki skracaniu okresu wydechu w skutek oslabienia pobudzenia recept.podczas oprozniania pluc przy wydechu.2)szybka adaptacja w trakcie trwania bodzca,ich najbardziej oczyw.rola jest obronny odruch kaszlu wywoluje go pobudzenie receptorow podnabl.krtani tchawicy i duzych skrzeli,3-bodzcem dla nich jest jest zwiekszenie obj.plynu w przestrzeni okolokapilarnej plucchemiczna regulacja oddychania-bodzcami chem.dla czynnosci oddechowej sa koncowe peodukty przemiany CO2 i jony wodorowe,rola czynnikow chem.polega na tym ze sa one regulatorami oddychania i umozliwiaja dostosowywanie wielkosci wentylacji pluc do natezenia przemiany materi org.tzn.do wielkosci zuzycia tlenu oraz wytwarzania co2 i jonow wodorowych przez kom.ustroju,inf.o preznosci tlenu dwutlenku wegla i stezeniu jonow wodorowych we krwi przekazywana jest do osrodkow oddechowych poprzez chemoreceptory klebkow szyjnych i aortalnych,inf.o preznosci co2 i stezeniu jonow wodorowych we krwi dociera do osrodkow oddechowych poprzez obszary chemowrazliwe mozgu na pow.brzusznej rdzenia przedluzonego,chemoreceptory tetnicze swobodne czuciowe zakonczenia nerw.w klebkach szyjnych daja pocz.wloknom dosrodkowym(afrerentnym)typuAnerwu zatokowego,z chemorecept.klebkow aortalnych biegna wl.dosrodkowe w nerwie aortalnym,kom.klebkoweItypuhamuja pobudzenie chemorecept.co jest zalezne od obecnosci dopaminy(chemorecept.zawieraja)kom.Itypu wspoldzialaja z samym zakonczeniem nerw.chemoreceptora na zasadzie ujemnego sprzezenia zwrotnego,pobudzenie chemorecept.towarzyszy uwolnienie acetylocholiny która pobudza nie tylko zakonczenia nerw.ale tez poprzez synapse cholinergiczna komItypu,ta wydziela dopamine która ham.zwrotnieaktywn.chemoreceptora.drugi rodzaj ham ma char.odruchowy i odbywa się za posr.wlokien odsrodk.(efrerentnych)w nerwie zatokow.lub aortalnym sa to cienkie wl.typuC-hamuja aktywnosc chemorecepto.w sposób ciagly i toniczny.odruch z chemoreceptorow tetniczych jest jedynym mech.za posrednictwem którego obnizenie preznosci tlenu we krwi tetniczej(hipoksemia)pobudza ruchy oddechowe i zwieksza wentylacje pluc.obszary chemowrazliwe mozgu-co2 pobudza oddychanie dzialajac osrodkowo pobudza neurony oddechowe z okolic zlokalizowanych na brzusznej pow.rdz.przedluzonego.jony wodorowe pojawiajacych się w wieksdzych stezeniach w wynku poj.się kw.mlekowego dzialaja także pobudzajaco na obszary chemowrazliwe mozgu. Kalorymetria posrednia-wyzwolenie energii z weglowod.bialek i tluszczow wiaze się z utlenianiem produktow ich rozpadu,mierzac zuzycie tlenu w jednostce czasu można posrednio oznaczyc energie wytworzona w organizmie,zuzycie 1l.tlenuprzez org.wyzwala ok.20,2kJ.jest to energet.rownow.tlenu oznaczony metoda kalorym.posr,wspolczynnik oddechowy(rq)-stos.obj.miedzy uwolnionym z org.co2 i pochlonietym tl.w jednostce czasu,dla weglow-1,dla bialek-0,82,tluszcze-0,7,weglowodany zawioeraja w kazdej czast.jednakowa liczbe atomow wodoru i tlenu,caly pochlaniany w czasie utleniania tlen weglowodanow zuzywany jest do tworzeniaco2,wiecej tlenu-utlrni.tluszczow-zuzywany w org.dowytwarzania jednoczesnie co2 i wody,war.pomiaru zuzycia tl-calkowity spoczynek friz.i psych-lezy,od12do14godzin po posilku,20stopni otoczenia.
Aguuul6