kordian.pdf
(
556 KB
)
Pobierz
Ta lektura
, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie
wolnelektury.pl
.
Utwór opracowany został w ramach projektu
Wolne Lektury
przez
fun-
dację Nowoczesna Polska
.
JULIUSZ SŁOWACKI
Kordian
ęść
ł.
i d ia i d do r
i oi i iir
Odrodzenie przez grób
a ianin ii ao
a id aro r
a ii i arania oa
oia ii r ni o
od ia ini i aoa
ro ni roi oina
Kid oa an odadni
na odoid i r na dni
ia oaio
Lambro
PRZYGOTOWANIE
o dnia rdnia no
aa ano nid arnoinia ardoio ra Karai r
ai orn iini da a do in o a ino r
rana aiai
aronia o i ia
Czarownica
Szatan
Z gwiazd obłąkanych,
Z włosów czesanych
Iskry padają
Jak z polskiej szabli;
Widzą je diabli,
Odpowiadają
Błyskami chmur.
Lecą — świst piór
Buki ugina.
aan a oai ino anioa
Czas
Ha, czarownico! czy biła godzina?
Która?
Godzina, której żaden człowiek
Dwa razy w życiu nie słyszy¹.
Uderzy
Za dziesiątym mgnieniem powiek
Z babilońskiej ludów wieży.
A gdy bić będzie, choć głucha, usłyszę.
Lecz gdzież są, panie, twoi towarzysze?
Leniwo śpieszą z błękitu podniebień;
Żółw, z którego to zgrzebło utoczył mi tokarz²
Prędzej chodził…
To zgrzebło, pokaż mi je — pokaż!…
Łzy mi płyną… poznaję Twardowskiego grzebień,
On mię zgrzebłem tym czesał, gdy w psa wlazłszy skórę
U nóg mu się łasiłem. Odejdź, moja pani;
Goście sproszeni zlecą się na Łysą Górę.
aronia odoi
aan oa
Szatani!
a ii ra i ii i aan ada
Spadł z nieba deszcz szatanów, niech ziemię polewa;
Jeśli jeszcze na ziemi są edeńskie drzewa,
Deszcz, Drzewo, Jabłko,
Raj
Niech rosną, to jesienią człowiek owoc zbierze…
¹
oina r adn oi da ra i ni
— chodzi o pierwszą godzinę nowego stulecia.
²
ro o ro
— z pancerzy żółwi morskich wyrabiano dawniej grzebienie, guziki i inne
przedmioty codziennego użytku.
ł
Kordian
Siadajcie! cóż między wami
Nie widać Mefistofela?
Zaszedł na grób przyjaciela.
Na grobie Twardowskiego odmawia pacierze.
Taki się teraz zrobił czuły i pobożny
Jak poeta… Lecz księżyc zabłysnął dwurożny,
Czas przystąpić do dzieła…
Co nam król rozkaże?
Czas, Historia, Obraz świata
Obejrzeć trzeba koła w wiekowym zegarze,
Krwią dziecięcia namaścić gwichty³ i sprężyny;
Dziecko, Krew
Niech nam bije wyraźnie lata, dnie, godziny.
Przynieście go, postawcie… Co? czy nie zepsuty?
Wszystkie koła, wszystkie druty
Całe, rdza wieków nie trawi;
Godzinnik z hostii, co dławi⁴,
Po nim żądło Lewiatana⁵
Przez wieki wieków się toczy,
Na dnie wskazuje ząb smoczy,
Na godziny żądło osy;
I dotąd trwa nieprzerwana
Włosień siwa z kós⁶ szatana,
Któremu zbielały włosy
Od strachu, gdy grom z obłoku…
Pamiętacie?‥ A sprężyna
Z ojczyzny Tella, Kalwina,
Na ludzkim wsadzona oku,
Chodzi jak na dyjamencie
W kołek i sprężyn zamęcie
Zamknięta grzesznika dusza,
Kurant⁷ po kurancie jąka.
Noga kossacza pająka⁸
Pająk
Wszystkie sprężyny porusza
Jak wahadło…
³
i
(daw.; z niem.
i
: waga, ciężarek) — ciężarek w zegarze ściennym lub stojącym.
⁴
oii o dai
— według wierzeń ludowych, na zasadzie absolutnej sprzeczności między tym, co święte
a tym, co przeklęte, diabeł nie mógł połknąć hostii, będącej symbolicznym ciałem Chrystusa, dławił się nią.
Podobnie wierzono, że diabła parzy woda święcona.
⁵Lewiatan (hebr. liwjatan) — biblijny mityczny potwór morski, rodzaj monstrualnego węża lub smoka
o siedmiu głowach (nie wiadomo natomiast nic o jego żądle). W Biblii stanowił uosobienie przeciwstawiającego
się Bogu zła.
⁶
oa
(daw.; tu forma D. lm:
) — warkocz.
⁷
ran
(starop.) — melodia wygrywana przez zegar o stałych porach (np. co godzinę, co pół godziny lub
co kwadrans).
⁸
oa oaa aa
— chodzi o kosarza, należącego do pajęczaków, jednak nie będącego w ścisłym zna-
czeniu pająkiem (nie ma on np. jadu); cechą charakterystyczną wyglądu kosarza są cztery pary bardzo długich
nóg (mogą mierzyć nawet kilkanaście centymetrów, przy ok. półcentymetrowej wielkości głowotułowiu).
ł
Kordian
Dość opisów.
Gehenno, Astarocie, najstraszliwsi z bisów,
Jak asesory⁹ sądu, gdy zegar bić zacznie,
Liczcie wieki, dnie, lata…
ar aani i
Świecie! świecie! świecie!
Wąż wieczności łuskami w okrąg ciebie gniecie,
Obraz świata, Trup,
Kondycja ludzka, Marzenie
Zębem zatrutym boki ogryza nieznacznie;
I wieki mrą nad tobą, zasypując pyłem
Umarłych pamiątek.
Ja widziałem twój początek.
Ta garść gliny, powietrzem opasana zgniłem,
Ten trup chaosu, w trumnie zamknięty błękitów,
Strawiony zgnilizną czasów,
Okrył się rdzami kruszców i kością granitów,
Porósł mchem kwiatów i lasów;
Potem wydał robaki, co mu łono toczą
I myślą.
Biada im! jeśli marzeń ziemią nie okryślą,
Kołem widzenia — biada, jeśli je przekroczą…
Wąż
Historia, Czas
Królu, wiek dziewiętnasty uderzył.
Astaroth
Niech liczy lata; może ten, co za obłokiem
Gromy ciska, chcąc wesprzeć jaki ziemski naród,
Może wiek który ludziom skrócił jednym rokiem,
Może ukradł szatanom dzień jeden, godzinę;
Więc się o nią upomnę u Boga
Lub buntowną chorągiew rozwinę.
We mnie i w przyrodzeniu zgwałconym ma wroga.
Tysiąc ośmset lat wybiło.
Więc się koło tortury całe obróciło?
Każdy ząb jej rozdziera, każda szruba ciśnie.
Teraz, gdy niebo zabłyśnie,
Błyskawica trwa dłużej niż te wszystkie lata,
Kondycja ludzka
Zbiegłe męczarnią dla świata;
A każdy rok jak ślimak sunął się leniwo
Dla nędzarzy, dla głupich kochanków nadziei;
A gdy śliną osrebrzył ślad zbiegłej kolei,
Ślizgał się po niej człowiek pamiątką przerżchliwą¹⁰.
Obłąkani w przeszłości żeglarze
Brali imię dziejopisów;
Sztuką ich było pisać wielkie kalendarze,
Pełne królewskich imion i dat, i napisów.
Inni myślą ścigali treść myśli,
Filozof, Otchłań, Rozum
⁹
aor
(daw.) — doradca sędziego; dziś popr. forma lm.: asesorzy.
¹⁰
rri
— zapewne: pierzchliwy (w niektórych wydaniach występuje tu forma „pierżchliwy”); pierz-
chliwa pamiątka to pamiątka krótkotrwała, z łatwością pierzchająca, czyli uciekająca, znikająca.
ł
Kordian
Plik z chomika:
donigla
Inne pliki z tego folderu:
kordian.pdf
(556 KB)
Inne foldery tego chomika:
Anhelli
Balladyna
Beniowski
Grób Agamemnona
Hugo
Zgłoś jeśli
naruszono regulamin