PYTANIA KONTROLNE Z DIETETYKI
1. Omówić procentowy udział poszczególnych składników w suchej masie pokarmu psów i kotów
2. Kliniczne skutki niedoboru i nadmiaru włókna pokarmowego u poszczególnych gatunków zwierząt
3. Kliniczne skutki niedoboru i nadmiaru białka w dawkach pokarmowych dla zwierząt
4. Przyczyny i skutki nadmiernego otłuszczenia psów i kotów
5. Dieta , główne rodzaje diet, ogólne zasady żywienia chorych zwierząt
6. Wymień podstawowe rodzaje diet odciążających, dokładnie scharakteryzuj jedną z nich
7. Wymień podstawowe rodzaje diet obciążających,
8. Podstawowe zasady higieny żywienia psów i kotów
9. Postępowanie dietetyczne przy chorobach j. ustnej, gardła i przełyku
10. niestrawnościach alimentarnych u przeżuwaczy
11. zapaleniu żołądka i jelit u psów
12. w przewlekłych biegunkach na tle chorób j. cienkiego i j. grubego psów
13. przy morzyskach u koni
14. Leczenie dietetyczne chorób wątroby u psów
15. Dietoterapia syndromu urologicznego kotów
16. Rola diety w leczeniu niewydolności nerek u psów i kotów
17. kamicy moczowej u psów i tryków
18. Postępowanie dietetyczne przy niektórych schorzeniach metabolicznych : cukrzyca psów, mięśniochwat porażenny, PDM
19. Wpływ żywienia na stan okrywy włosowej psów i kotów
20. Postępowanie dietetyczne u zwierząt podczas transportu oraz w okresach adaptacji i aklimatyzacji
21. Niedobory jakich makro- i mikroelementów spotyka się najczęściej u różnych gatunków zwierząt użytkowych na obszarze Polski
1.Procentowy udział składników
Składnik PSY KOTY
dor mło dor mło
białko 20 25 25 35
węglowodany
strawne do 65 do 33
tłuszcze 5-10 10-20 20-30
toler. do 40 toler. do 60
skł.min. 2-3 2-3
wit. 0,2-0,3 0,2-0,3
2. Nadmiar i niedobór włókna
Niedobór
- zmiany tłuszczowe w mleku krów
- uchyłkowatość jelit
- zapalenie wyrostka robaczkowego
- zapalenie wrzodziejące jelita grubego
- kamica żółciowa
- nowotwory jelit
- otyłość
- miażdżyca
- cukrzyca
Krowy – powstawanie skrętów, przemieszczeń i owrzodzeń trawieńca
Konie – choroby morzyskowe
Psy i koty – zaparcia
Nadmiar włókna znacznie obniża strawność i przyswajanie składników pokarmowych . Jest szczególnie niebezpieczny dla samic ciężarnych, karmiących, zwierząt wysoko produkcyjnych i ciężko pracujących. Włókno odgrywa ważną rolę w diecie przy cukrzycy, schorzeniach jelit grubych u zwierząt mięsożernych.
3. Niedobór białka
Zdarza się czasem w żywieniu drobiu, świń i mięsożernych. Objawy są mało charakterystyczne : opóżnienie rozwoju, zahamowanie wzrostu, spadek masy ciała, wyniszczająca anemia, obrzęki charłacze.U kur niosek – spadek nieśności, wylęgowości, skłonność do kanibalizmu. U wszystkich zwierząt spadek odporności i większa podatność na zachorowania
Nadmiar białka
Nie obserwuje się tzw. przebiałczenia , które prowadziłoby u zdrowego zwierzęcia do stanów chorobowych (zatrucie białkiem). Obserwowano natomiast przerost narządów (wątroby, nerek) biorących udział w przemianie białek jako wyraz przystosowania do zwiększonych obciążeń. Pojęcie „zatrucie białkiem” można odnieść do następujących sytuacji :
a. dysfunkcja przew. pok. zwierzęcia powoduje trudności w trawieniu białek, stają się one w jelitach przyczyną rozpadu gnilnego wskutek działania bakterii i wchłanianie produktów tego rozpadu powoduje zatrucie.
b. uszkodzenia śluzówki jelit jako następstwo różnych chorób np. bakteryjnych, umożliwiają przedostanie się protein lub większych kompleksów aminokwasów przez barierę jelitową i powodują zaburzenia na tle alergicznym
c. podawanie pasz pochodzenia zwierzęcego, których białko jeszcze przed stabilizacją uległo procesom gnilnym i powstały w nim takie toksyczne produkty rozpadu, jak: neuryna, putrescyna, kadaweryna
Podawanie przeżuwaczom nadmiernych ilości białka (pasze treściwe) lub mocznika przy niedostatku łatwo przyswajalnych węglowodanów może doprowadzić do zasadowicy żwacza. Powstaje wówczas w przedżołądkach nadmiar amoniaku, który przedostając się do krwi powoduje zatrucie.
Otyłość to stan patologiczny cechujący się nadmierną kumulacją tłuszczu w stosunku do potrzeb prawidłowo funkcjonującego organizmu.
Przyczyny :
- psy stare – ograniczenie ruchu, małe straty energii, straty energii a pobór składników energetycznych bez zmian
- leczenie hormonalne – szczególnie antykoncepcja
- nieprawidłowe żywienie – resztki domowego jedzenia, zbyt dużo białka, węglowodanów, tłuszcze
- suki jałowe – 2x częściej spotyka się otyłość u osobników wysterylizowanych i wykastrowanych
- predyspozycje rasowe – jamniki, labradory, cocker spaniele
- zaburzenia endokrynologiczne np. zaburzenia tarczycy
Skutki otyłości :
- zwiększona wrażliwość na choroby infekcyjne, otłuszczenie narządów
- zaburzenia i ograniczenie ruchomości stawów – chory ukł.. ruchu
- zaburzenia krążenia
- zwiększone ryzyko przypadków chirurgicznych, brak kondycji
- dyskopatie – jamniki, basety
- syndrom urologiczny kotów – otłuszczenie wątroby
- zaburzenia kośćca
LECZENIE
- głodzenie – nie zalecane
- odpowiednia dieta nisko tłuszczowa i nisko węglowodanowa
Uwaga ! utrata masy ciała nie powinna przekroczyć 15%
5. Dieta, rodzaje, ogólne zasady
Dietetyka kliniczna w odróżnieniu od żywienia zwierząt zdrowych, opartego na normach zapotrzebowania, zajmuje się żywieniem dostosowanym do szczególnego stanu organizmu, jakim jest : choroba, odmienny stan fizjologiczny(ciąża, laktacja).
Żywienie dietetyczne uwzględnia istniejący lub przewidywany, a więc odmienny od normalnego przebieg przemiany materii, wspomagając organizm i ułatwiając powrót do zdrowia. Zwierzę chore należy żywić w regularnych odstępach czasu, podając częściej niż normalnie niewielkie ilości pokarmu. Nie przeciążając przew. pok. uzyskujemy max i szybsze dla danego pokarmu trawienie, organizm jedynie na krótko zmuszany jest do przesunięcia kierunku metabolizmu z protekcji chorych tkanek na rzecz pracującego przew. pok. i i narządów wydzielniczych z nim związanych. .Powinno się podawać posiłki w temp. pokojowej, a najlepiej w temp. ciała zwierzęcia. Pożywienie powinno obfitować w niezbędne składniki pokarmowe, łatwo strawne i łatwo przyswajalne.
Rodzaje diet :
- odciążająca
- obciążająca
- naprzemienna
- pobudzająca
6. Diety odciążające
Rodzaje:
- głodowa i bezwodna
- półgłodowa
- niskobiałkowa
- niskowęglowodanowa
- niskotłuszczowa
- odciążająca mechanicznie
- odciążająca chemicznie
Dieta półgłodowa
- polega na wyrażnym zmniejszeniu ilości paszy, niż normalnie zwierzę otrzymuje. Przy tej diecie można ograniczyć ilość paszy lub tylko jeden ze składników pokarmowych. Dietę tę można stosować przez jeden do dwóch tygodni, przeto stosuje się ją najczęściej przy chorobach przewlekłych, np. chorobach wątroby, nerek.
Dieta niskobiałkowa
- polega na ograniczaniu ilości białka w podawanej paszy. Stosuje się ją przy chorobach nerek, mocznicy, chorobach wątroby, trzustki, zatruciach pokarmowych, nieżytach żołądkach i jelit, alkalozie, alergiach, niektórych chorobach zakażnych np. kolbakteriozach.
7. Diety obciążające
Rodzaje :
- ze wzmożonym odżywianiem (wysokokaloryczna, realimentacyjna)
- wysokobiałkowa
- wysokowęglowodanowa
- wysokotłuszczowa
Dieta wysokotłuszczowa
- można zastosować u zwierząt mięsożernych i świń. Polega ona na zwiększeniu w pożywieniu udziału tłuszczów. Do pasz wysokotłuszczowych zalicza się mięso wieprzowe, makuchy roślin oleistych, oleje roślinne, tłuszcze zwierzęce. Stosuje się u zwierząt wychudzonych, przebywających w niekorzystnych warunkach termicznych, zwierząt ciężko pracujących.
Dieta wysokowęglowodanowa
- polega na zwiększeniu w pożywieniu ilości łatwo przyswajalnych węglowodanów. Stosuje się ją w alkalozie żwacza, chorobach wątroby, nerek, serca, u zwierząt wyniszczonych, przy znacznym wysiłku fizycznym, w żywieniu parenteralnym, w chorobach CUN.
8. Podstawowe zasady żywienia psów i kotów
- stała pora żywienia
- częstotliwość żywienia – dorosłe psy 1-2x dziennie
- stałe miejsce gdzie stoją miski
- pokarm stoi u psów max 15 min i zabieramy, u kotów – 45 min
- temperatura pokarmu pokojowa
- pokarm odpowiada zapotrzebowaniom zwierzęcia
- im bardziej zróżnicowana karma tym lepiej
- im bardziej zróżnicowane białka tym lepiej
9. Żywienie w chorobach j. ustnej, gardła i przełyku
Wskazane żywienie paszami miękkimi, rozdrobnionymi, niedrażniącymi, podawanymi częściej niż normalnie, w małych dawkach. Pasza powinna być konsystencji płynnej lub papkowatej. Zaleca się :
# zwierzętom roślinożernym – dobre zielonki, delikatne siano dobrej jakości, pójła z otrąb, śrut i mąki owsianej, krojoną marchew i buraki
# świniom – parowane, duszone ziemniaki i marchew, kwaśne mleko, kleiki i zupy mleczne, moczone pieczywo
# mięsożernym – mielone, gotowane mięso i podroby, kleiki i zupy mleczne lub mączne, rozgotowane na papkę jarzyny, moczone suchary, gotowany ryż, jaja
Pojenie zwierząt wodą lub płynami łagodzącymi stany podrażnienia np. odwarami z rumianku, szałwi, kory dębu, herbaty. Do płukania: 1% r-r wodny nadmanganianu potasu, 1-2% r-r kwasu bornego lub 0,5% r-r wody utlenionej.
10. Postępowanie dietetyczne przy niestrawnościach alimentarnych u przeżuwaczy
Kwasica żwacza
- usunąć karmę która spowodowała kwasicę
- wprowadzamy sondą 3-5l treści żwacza zdrowej krowy
- stały dostęp do wody, siano dobrej jakości, drożdże 0,5kg
- słomę jarą z owsa lub jęczmienia
- w okresie letnim krowy mogą korzystać z pastwiska
Zasadowica żwacza
- treść żwacza od zdrowej krowy
- wykluczamy paszę mocznikową
- obniżamy poziom białka
- podawać pasze objętościowe i łatwo strawne węglowodany
- ograniczyć pasze treściwe
- stosować : melasę, buraki, siano łąkowe, kiszonka z traw i kukurydzy
Przepełnienie żwacza
- całkowita głodówka bez podjadania ściółki
- podajemy łatwo strawne, półpłynne pasze np. pójło z otrąb, odwar z siemienia, drożdże
- zapobiegamy objadaniu się zwierząt dużą ilością pasz treściwych
Wzdęcie przedżołądków
- głodówka a póżniej dobre siano łąkowe
Zatkanie ksiąg
- głodówka a póżniej płynne, półpłynne, łatwo strawne, treść żwacza od zdrowej krowy
11. Dieta przy zapaleniu żołądka i jelit u psów
Choroby o przebiegu osrtym
- pierwsze 24h nie podawać jedzenia i picia, po 12h nawadnianie dożylne np. 5% glukoza, płyn Ringera, NaCl. Uwzględniamy deficyt wody, zapotrzebowanie dobowe i straty.
- Po 24-72h podajemy per os płyny – gdy nie ma wymiotów
- Gdy ustabilizowany jest stan ogólny podajemy właściwą dietę leczniczą. Podajemy pokarmy łatwo strawne często i w małych ilościach, głównie gotowanych, o konsystencji papkowatej i temp otoczenia
- Po uformowaniu się kału podajemy stopniowo inne składniki pokarmowe. Gotowe diety lecznicze Canine I/D Hill'’. Ostatnie badania wykazały że powinno stosować się włókno nie wodochłonne, które powoduje wzrost ilości kału.
12. Dieta przy przewlekłych biegunkach powstałych na tle zapalenia jelit cienkich i jelit grubych u psów i kotów
- schorzenia jelit grubych – np. pasożyty, nowotwory, przewlekłe zapalenie jelit grubych – podajemy białko hypoalergiczne, dobrze zbilansowane i lekko strawne; mieszankę błonnika rozpuszczalnego i nierozpuszczalnego, soja, ryż, warzywa, gotowa dieta Canine Selected Protein Diet
- biegunka powodowana przez Clostridium Perfringers – dieta wysokowłóknikowa – rozkład włóknika w okrężnicy wywołuje spadek pH i to hamuje wzrost Clostridium
- obstrukcje – należy powiększyć ilość kału, a zmniejszyć częstotliwość jego wydalania – Selected Protein Diet, Concetration Instant Diet
- choroby przewlekłe – np. nietolerancja pokarmowa, nowotwory, nadmierny rozrost kom. chłonnych w jelitach – dieta lekko strawna, łatwo przyswajalna, ograniczona ilość błonnika, mało tłuszczu, średnio lub wysokowęglowodanowa np. ryż, drób, baranina, twaróg, zestawy witamin i zw. miner., Canine Selected Protein Diet
13. Dieta morzyskowa u koni
OSTRE ROZSZERZENIE ŻOŁĄDKA
- całkowita głodówka aż do wyleczenia
- po powrocie do zdrowia dobre siano łąkowe, odwar z siemienia lnianego – działa osłonowo i ściągająco na błonę śluzową przew. pok.
Zapobieganie – przed podaniem moczyć pasze pęczniejące
- sieczka powinna mieć dł. 3-5cm
- przejście z jednej paszy na inną 5-6 dni
- karmienie wcześniej przed rozpoczęciem pracy
- temp wody do picia 10-15st.C
- nie podawać pasz łatwo fermentujących
- nie przekarmiać głodnych koni
- dbać o zgryz
• zwierzę powinno być chronione przed nagłymi zmianami klimatycznymi
• podawać karmę niezanieczyszczoną, odpowiednio przygotowaną
• nie podawać pokarmu zepsutego
• nie podawać zboża zaraz po żniwach
• nie podawać niedojrzałych roślin
• stosować regularne odrobaczanie
PRZEWLWKŁE ROZSZERZENIE ŻOŁĄDKA
- pasza bardzo dobrej jakości spełniająca powyższe wymogi – sól Glauberska, zioła, preparaty mineralno-witaminowe np. Hipowit, Vitasol, Herbavet, Topfit
ZATKANIE JELIT
- głodówka jednodniowa (24-48h)
- dieta naprzemienna obciążająco odciążająca
- zwiększyć ilość włóknika w paszy który pobudza perystaltykę – bazujemy na paszach objętościowych
- ważne są spacery i ruch
ZAPIASZCZENIE JELIT
- olej parafinowy 1-2l
- odwar z siemienia lnianego
- dobre siano
- miękka słoma
- wypas na pastwiskach ograniczony
- ciągła kontrola pasz
14. Choroby wątroby i trzustki u psów – dieta i jej rola
Cel diety
– szybka rekonwalescencja
- ułatwienie regeneracji komórek wątroby
- odciążenie wątroby z funkcji detoksykacyjnej
- zapobieganie procesom katabolicznym
- uzupełnianie deficytów pokarmowych
Pokarm smakowity, atrakcyjny o nęcącym zapachu, bo przy schorzeniach wątroby jest utrata apetytu. Białka powinno być mniej lub w normie, o wysokiej przyswajalności, wysokiej jakości. Większa ilość węglowodanów złożonych np. skrobia – żródło miód, cukier, melasa. Normalna lub...
Mitr0Z